گونه‌اى است از اخلاق ابن مسكويهء رازى . در 3 « مقاله » و « فصل » ها . پس از گسستن از آن دژ ، ديباچهء ديگرى در آغاز آن گذارده است . نخست « فصل » در ذكر مقدمه كه تقديم آن واجب است . سپس نمايهء كتاب ، آنگاه : مقالت يكم در تهذيب اخلاق ، در دو قسمت : قسمت يكم مبادى در 7 « فصل » . فصل 1 - موضوع و مبادى اين نوع ، 7 - خير و سعادت مطلوب ، قسمت دوم در مقاصد ، 10 « فصل » : 1 - حد و حقيقت خلق و اينكه تغييرپذير است ، 10 - معالجهء امراض نفس . مقالت دوم ، تدبير منزل ، 5 فصل : 1 - سبب احتياج به منازل و اركان آن ، 5 - سياست و تدبير خدم ، مقالت سوم ، سياست مدن ، 8 « فصل » : 1 - سبب احتياج خلق به تمدن و شرح ماهيت اين نوع علم ، 8 - وصاياى [ منسوب به ] افلاطون . آغاز : حمد بىحد و مدح بىعد لايق حضرت عزت مالك الملكى باشد كه . مشترك 4 / 2228 ( 66 نسخه ) ؛ نسخه‌ها 2 / 1534 ( 81 نسخه ) ؛ ذريعه 1 / 380 « اخلاق ناصرى » ، همانجا 13 / 67 « شرح . . . » ( 2 شرح ) ؛ اعلام 3 / 2511 نصير ؛ كشف الظنون 1 / 38 ؛ مشار 1 / 199 ( 17 چ ) ؛ ترجمه‌ها 52 ( 3 ترجمه به زبان اردو ) ؛ مدرس رضوى ، احوال و آثار 449 - 459 ؛ صفا ( 2 ) 3 / 1205 ، 1156 ؛ ريحانه 2 / 171 - 182 ، 179 ؛ افشار ، مقالات 831 ش 5820 ، افشار ، بياض سفر 202 ؛ هندووان كاحصه 240 ؛ هندوستان مين 125 . آستان قدس 2 / 336 ، همانجا 6 / 382 ، 384 ، 386 ( 3 نسخه ) ؛ آستان قدس ، نامگو 31 ( 5 نسخه ) ؛ ادبيات ، تهران 1 / 20 ، 318 ؛ اشكورى - مرعشى 5 / 115 ، همانجا 9 / 23 ، همانجا 20 / 75 ( ش 1727 ، 3222 ، 7663 ) ، همانجا 24 / 270 ( ش 9515 ) ؛ اصفهان ، مقصود 1 / 4 ؛ الهيات ، تهران 1 / 7 ، 192 ؛ الهيات ، مشهد 1 / 9 ش 16 ؛ چاپ سنگى ، تبريز 267 ؛ حقوق 12 ( 2 نسخه ) ؛ خطى يا قديمه 21 ش 13 - ( 2 - 32 ) ؛ خوانسارى 1 / 69 ؛ دانشگاه 2 / 3672 ، همانجا 3 / 649 ، همانجا 9 / 1204 ، همانجا 11 / 2211 ، همانجا 12 / 2915 ؛ دايرة المعارف ، 577 عكسى ، همانجا ش 179 ؟ ، ش 1724 خطى ؛ سپهسالار 3 / 89 ( 7 نسخه ) ؛ سلطنتى ، اتاباى ، عرفان 19 ، 23 ، 26 ، 27 ، 164 - 165 ؛ فردوسى ، مشهد 172 ؛ فرهنگ و هنر ، مشهد 18 ؛ فيضيه ، قم 2 / 11 ؛ فيلم 1 / 8 ( 3 نسخه ) ، 48 ، 552 ، همانجا 2 / 138 ، 187 ، همانجا 3 / 19 ، 20 ، 28 ، 140 ، 229 ؛ قم ، معصومه 1 / 111 ش 90 ؛ قم ، مسجد اعظم 14 « اخلاق‌نامه » ، 532 « مقدمهء . . . » ؛ گلپايگانى ، نامگو 1 / 62 كد 29 / 65 ، گوهرشاد 1 / 114 ؛ مجلس 2 / 73 ، ش 249 ، همانجا 10 / 615 ، همانجا 11 / 232 ش 4218 ، همانجا 26 / 49 ؛ مرعشى 28 / 230 ش 11160 ، همانجا 30 / 22 ؛ مرعشى - اشكورى ؛ معارف ، تهران 1 / 128 ؛ ملك 2 / 19 ( 2 نسخه ) ، همانجا 7 / 85 ، همانجا 8 / 302 ، 479 ؛ ملى 1 / 299 ، 348 ، همانجا 2 / 35 ، 547 ، همانجا 6 / 709 ؛ مينوى ، تهران 38 « خاتمه . . . » ، 40 ( 2 نسخه ) ، 102 ، 182 ؛ نشريه 1 / 213 ، همانجا 2 / 62 ، 95 ، همانجا 3 / 3 ، 100 ، همانجا 4 / 667 ، همانجا 5 / 10 ، 63 ، 192 ، 341 ،